جلسه پنجم: آموزش تایمرها در نرم افزار WPLSoft دلتا

برای انجام کارهایی که مبتنی بر سنجیدن زمان هستند مانند روشن و خاموش کردن دستگاه‌ها در زمان‌‌های خاص نیاز به تایمر داریم.

 انواع تایمر:

• تاخیر در وصل: پس از گذراندن زمان مورد نظر خروجی تایمر فعال میشود.
• تاخیر در قطع: پس گذراندن زمان مورد نظر خروجی تایمر غیر فعال یا قطع میگردد.

دستور TMR:

پرکاربردترین دستو در مبحث تایمرها میباشد. در اینجا برنامه ای مینویسیم که با فعال شدن ورودی بعد از 5 ثانیه خروجی فعال گردد:

با کیلک روی آیکون Application instructions یا میانبر f6 وارد پنجره زیر شوید و در قسمت API Name دستور TMR را تایپ نمایید:

شماره‌ی مربوط به دستور: در WPLSoft هر دستوری شماره‌ی مربوط به خود را دارد و با آن عدد شناخته میشود. در صورت دانستن شماره‌ی مربوط به دستور میتوانید با نوشتن در این بخش به دستور مورد نظر دست پیدا کنید.

نام دستور: همانطور که در آموزش‌های قبل توضیح داده شد با سرچ نام دستور در این قسمت میتوان به طور ساده تر به دستور دست یافت.

تایمر: در ادبیات دلتا T معرف تایمر میباشد. بدین جهت با انتخاب دستور TMR تنها مورد انتخابی برای S1 همان تایمر یا T است.

عدد ثابت: گاهی مقدار تایمر یک عدد ثابت میباشد که در این صورت مقدار S2 را برابر K قرار میدهیم. در دلتا K همواره عدد ثابت است. اما گاهی نیاز است که مقدار تایمر یک عدد خاص نباشد برای مثال مقدار آن را از طریق کاربر توسط HMI تعیین کنیم. در این صورت مقدار S2 را برابر D قرار میدهیم که یک رجیستر حافظه میباشد و در اموزش های بعد درباره‌ی آن بیشتر توضیح میدهیم. در اینجا چون ما میخواهیم خروجی بعد از 5 ثانیه روشن شود درنتیجه مقدار S2 یک عدد ثابت یا K میباشد.

آدرس تایمر: در هر PLC دلتا تعدادی تایمر در نظر گرفته شده است که با توجه به منوال هر PLC باید آدرس مناسبی را در این قسمت قرار دهید. برای مثال در PLC دلتا سری 14SS2:

همانطور که میبینید در PLC دلتا سه نوع با سه ضریب متفاوت وجود دارد:

1- تایمر با ضریب 100ms ( اگر فلگ M1028 روشن باشد تایمر  T64 تا T126 با ضریب 10ms میشود)

2- تایمر با ضریب 10ms ( اگر فلگ M1038 روشن باشد تایمر T200 تا T245 با ضریب 1ms میشود)

3- تایمر با ضریب 1ms

همانطور که در فایل منوال میبینید این PLC دارای 256 تایمر از 0 تا 255 میباشد. هر کدام از این تایمرها دارای ویژگی‌هایی هستند که توجه به آن ها ضروری است. برای مثال تایمر صفر تا 126 دارای ضریب 100ms هستند بدین معنی که تایم واحد برای این تایمر 100ms میباشد و برای داشتن 1ثانیه تایم ما باید مقدار تایمر را برابر 10 قرار دهیم.
مقدار تایمر: طبق توضیح بالا رفتار میکنیم. چون ما در اینجا تایمر T0 را انتخاب کرده ایم بنابراین برای داشتن تایم 5 ثانیه باید مقدار تایمر را برابر 50 قرار دهیم. حال برنامه را طبق شکل زیر مینویسیم:[/caption]

همانطور که مشاهده میکنید بعد از اینکه مقدار تایمر 50 یا همان 5ثانیه شد تیغه‌ی تایمر بسته شده و خروجی آن فعال میشود. درنتیجه خروجی ما که همان Y0 هست را روشن میکند.

نکته: با قطع شدن ورودی تایمر، مقدار تایمر صفر میشود یعنی تا ورودی تایمر فعال است تایمر زمان را میسنجد.

طبق نکته‌ی بالا اگر از یک شاستی برای ورودی تایمر استفاده کنیم پس از برداشتن انگشت از روی شاستی شاستی قطع شده در نتیجه مقدار تایمر هم صفر میشود. در اینگونه موارد از حافظه‌های داخلی PLC استفاده میکنیم.

حافظه‌های داخلی PLC در واقع تعدادی رجیستر هستند که میتوان اطلاعاتی را به صورت موقت یا دائم در آنها قرار داد. تعداد حافظه ها و همچنین نوع آن ها را میتوان از فایل منوال PLC استخراج کرد برای مثال برای مدل 14ss2:

همانطور که مشاهده میکنید حافظه‌های داخلی که با M نمایش داده میشوند به سه دسته تقسیم میشوند:

GENERAL: مقدار موجود در این حافظه‌ها با قطع یا وصل شدن برق تغییری نمیکنند و ماندگار میمانند.

LATCHED: مقدار موجود در این حافظه‌ها با قطع و وصل برق پاک(صفر) میشوند.

SPECIAL: این رجیسترها رابط بین اطلاعات CPU و برنامه کاربر هستند،برای مثال ساعت و تاریخ داخلی PLC در رجیسترهای مشخصی در دسترسی میباشند.

نکته: تمام رجیسترهای SPECIAL از مسیر HELP >> PLC Instruction and special Registers قابل دسترسی میباشند.

حال ما برای استفاده از یک شاستی استارت از حافظه‌ی داخلی PLC استفاده میکنیم:

برای صفر کردن تایمر میتوانیم از دستور RST استفاده کرده و مقدار تایمر را صفر کنیم.

با فعال کردن شاستی X1 مقدار حافظه و تایمر صفر میشود.

دستور ATMR:

این دستور همانند دستور TMR میباشد با این تفاوت که خروجی آنرا مستقیم میتوان به کویل(خروجی) متصل نمود. به برنامه زیر توجه کنید:

دستور TRD:

از این دستور برای خواندن تاریخ داخلی PLC استفاده میشود. با فراخوانی این دستور تاریخ داخلی PLC داخل 7 رجیستر 16 بیتی (D) که قبلا درباره این رجیسترها توضیح دادیم ریخته میشود. به مثال زیر توجه کنید:

با فعال شدن ورودی تاریخ داخلی PLC داخل 7 رجیستر به شرح زیر ریخته میشود.

D0: سال

D1: روز

D2: ماه

D3: هفته

D4: ساعت

D5: دقیقه

D6: ثانیه

پس از نوشتن این برنامه میتوان این رجیسترها را رد HMI فراخوانی کرد و تاریخ داخلی PLC را مشاهده کرد. زمان داخلی PLC یا همان RTC پس از قطع برق به مدت محدودی به کمک باتری Back up حفظ میشود.

دستور TWR:

توسط دستور TRD تاریخ PLC خوانده شد اما توسط TWR تاریخ مد نظرمان در رجیسترهای PLC ذخیره مینماییم. به برنامه زیر دقت فرمائید:

با فعال شدن ورودی X0 تاریخ سه شنبه 19 آگوست سال 2019 ساعت 13:45:36  در رجیسترهای PLC ذخیره میشود.

نکته: در برنامه بالا برای انتقال اعداد مورد نظر به درون رجیسترها از دستور MOV استفاده کرده ایم. دستور MOV این مقادیر ثابت را به درون رجیسترها منتقل میکند.

دستور TTMR:

با این دستور میتوان زمان روشن بودن یک خروجی بر حسب یک ثانیه را اندازه گیری کرد.

در برنامه بالا با فعال شدن X0 خروجی ست شده و دستور TTMR شروع به شمارش زمان بر حسب ثانیه میکنه و در مقدار رو در رجیستر D0 میریزه. در سطر بعدی با بزرگ شدن مقدار D0 از عدد 10 خروجی و رجیستر رو ریست میکنیم. در واقع خروجی ما 10 ثانیه روشنه( در واقعیت 11 ثانیه!!. برنامه رو تو سیمولاتور اجرا کنید تا متوجه بشید.)

در سطر اخر از دستور مقایسه ای استفاده شده که در جلسات بعدی باهاش آشنا میشید.

نکته: در دستور TTMR اگر مقدار K  رو صفر بزاریم تایمر بر حسب ثانیه میشماره. اگر K رو 1 بزاریم با ضریب 100ms و اگر K رو 2 بزاریم با ضریب 10ms شروع به شمارش میکنه.

دستور HOUR:

همانطور که از اسم این دستور پیداست تعداد ساعت گذرانده شده را میسنجد.

به مثال زیر توجه کنید:

در برنامه بالا با فشردن شاستی استارت خروجی ست میشود. با ست شدن خروجی دستور HOUR شروع به شمارش زمان میکند و پس از 2 ساعت رجیستر M0 را فعال میکند. با فعال شدن رجیستر خروجی ریست میگردد یعنی بعد از دو ساعت که خروجی فعال بود غیر فعال میشود.

نکته: در این مثال مقدار ساعت در رجیستر D0 و مقدار ثانیه در رجیستر D1 ریخته میشود. پس دستور HOUR دو رجیستر را اشغال میکند.

آموزش های بیشتر را در همین سایت دنبال کنید.